Có những lần bạn kể với ai đó điều đang làm mình nặng lòng, và nhận lại ngay một loạt lời khuyên: “Đừng nghĩ nữa”, “Ra ngoài chơi đi”, “Chuyện có gì đâu”. Người nghe có ý tốt, nhưng bạn lại thấy cô đơn hơn. Lý do thường đơn giản: lúc đó bạn cần được nghe trước, rồi mới cần được chỉ đường.
Ba kiểu hỗ trợ khác nhau
- Được lắng nghe (holding space): có người ngồi lại, nghe trọn câu chuyện của bạn mà không phán xét, không vội sửa. Mục đích là để bạn thấy mình không một mình và tự nhìn rõ hơn điều đang xảy ra.
- Coaching và tư vấn: trò chuyện có định hướng, giúp bạn gỡ một vấn đề cụ thể như một mối quan hệ, công việc hay một quyết định khó, rồi tìm vài bước nhỏ có thể thử.
- Điều trị chuyên môn: bác sĩ tâm thần và chuyên gia tâm lý lâm sàng đánh giá, chẩn đoán và điều trị, kể cả dùng thuốc khi cần. Đây là việc chỉ người có chuyên môn và giấy phép mới được làm.
Làm sao biết mình đang cần gì?
Bạn có thể tự hỏi mấy câu sau:
- Mình muốn được nói ra, hay muốn tìm cách giải quyết một chuyện cụ thể?
- Cảm giác nặng nề này kéo dài bao lâu rồi? Nó có làm mình mất ngủ, bỏ ăn, không làm việc được không?
- Có lúc nào mình nghĩ tới việc làm hại bản thân không?
Nếu bạn chủ yếu muốn nói ra, một buổi lắng nghe có thể là khởi đầu tốt. Nếu bạn muốn thay đổi điều gì đó cụ thể, coaching sẽ hữu ích hơn. Còn nếu tình trạng đã kéo dài hơn hai tuần và ảnh hưởng rõ tới cuộc sống, hoặc bạn có ý nghĩ làm hại bản thân, hãy tìm đến bác sĩ hoặc chuyên gia tâm lý trước. Bạn vẫn có thể được lắng nghe song song, nhưng không nên dùng nó thay cho điều trị.
Chạm Sáng – Chạm Tối đứng ở đâu
Dự án là nơi kết nối bạn với healer để được lắng nghe và đồng hành, miễn phí. Healer của dự án không chẩn đoán bệnh và không kê đơn. Khi thấy dấu hiệu rủi ro, họ sẽ khuyến khích bạn tìm tới hỗ trợ y tế phù hợp.
Biết mình cần gì đã là một bước chăm sóc bản thân. Và nếu chưa biết, bạn cứ bắt đầu bằng việc được nghe.